Botox tegen tandenknarsen en kaakklemmen in Amsterdam

Wakker worden met een stijve kaak, hoofdpijn boven uw oren, of een tandarts die zegt dat uw kiezen slijten. Bij last van tandenknarsen of kaakklemmen kan een injectable behandeling door middel van een rimpel ontspanner (botuline toxine) uitkomst bieden. Bij Cosmopolitan Clinic in Amsterdam verlagen we daarmee de kracht van de kauwspier, zodat de druk op uw kaak en gebit afneemt. Hieronder leest u eerlijk wat deze behandeling wel en niet doet, wanneer u beter eerst bij uw tandarts langsgaat, en wat het kost.



Wat zijn tandenknarsen en kaakklemmen?

Tandenknarsen en kaakklemmen worden samen bruxisme genoemd. Bij knarsen schuiven uw tanden en kiezen met kracht over elkaar heen, bij klemmen bijt u ze langdurig op elkaar zonder te bewegen. Het gebeurt meestal onbewust, vaak 's nachts, en veel mensen horen het pas van hun partner of van de tandarts.


De spier die het werk doet, is de kauwspier aan de zijkant van uw kaak: de musculus masseter. Die spier is verhoudingsgewijs een van de sterkste van uw lichaam, en juist daarom richt langdurig knarsen schade aan.



Belangrijk om te weten: bruxisme is geen probleem van uw kaak, maar van de aansturing. Het signaal komt uit het centrale zenuwstelsel, vaak tijdens de slaap. Stress, slaapproblemen, bepaalde medicatie en roken spelen mee. Dat gegeven bepaalt ook wat een behandeling wel en niet kan bereiken, en daar komen we verderop op terug.


Waaraan u het merkt

Veel mensen komen bij ons met een combinatie van deze klachten:


  • Een stijve of pijnlijke kaak, vooral bij het wakker worden.
  • Hoofdpijn die begint bij de slapen of vlak boven de oren.
  • Tanden en kiezen die zichtbaar korter of vlakker worden, of afbrokkelen.
  • Gevoelige tanden door dunner wordend glazuur.
  • Een kaakhoek die breder oogt doordat de kauwspier door de dagelijkse belasting dikker is geworden.


Dat laatste is een bijzonder punt. Een kauwspier die jarenlang overuren draait, wordt groter, net als elke andere spier die u traint. Dat heet masseterhypertrofie en het geeft het onderste deel van het gezicht een hoekiger, breder aanzien.

Begin bij uw tandarts

Wij zeggen dit liever zelf dan dat u het elders leest: een rimpelontspanner is bij bruxisme niet de eerste stap.


De gebruikelijke route loopt via de tandarts. Die beoordeelt de slijtage aan uw gebit en maakt in veel gevallen een beetbeschermingsplaat, in de volksmond een knarsplaat of bitje. Zo'n plaat stopt het knarsen niet, maar vangt de krachten op en beschermt uw tanden en kiezen. De klinische praktijkrichtlijn Gebitsslijtage van het Kennisinstituut Mondzorg noemt die beetbeschermingsplaat wel, en botulinetoxine niet.


Daar komt bij dat botulinetoxine in Nederland niet is opgenomen in de geregistreerde indicaties voor bruxisme. In het Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde verscheen in 2024 een visie-artikel van Lobbezoo en collega's onder de titel "Behandeling van bruxisme met botulinetoxine: bezint eer ge begint". De strekking: zie het als laatste stap, niet als eerste, en beschouw het niet zonder meer als veilig.



Wij delen die terughoudendheid. Daarom is een behandeling bij ons zinvol wanneer u al bij de tandarts bent geweest, een knarsplaat onvoldoende verlichting geeft of niet vol te houden is, of wanneer de kauwspier zelf de klacht is: pijn, spanning of een te breed geworden kaakhoek. Komt u zonder dat traject bij ons binnen, dan sturen we u eerst naar uw tandarts. Dat is geen afhoudertje, dat is de goede volgorde.


Hoe werkt een rimpelontspanner in de kauwspier?

Een rimpelontspanner bevat botulinetoxine. Het middel onderbreekt tijdelijk het signaal van de zenuw naar de spier, waardoor de spier minder krachtig kan samentrekken. In de kauwspier betekent dat: u kunt nog gewoon kauwen en praten, maar de piekkracht waarmee u onbewust klemt of knarst neemt af.



De arts spuit een kleine hoeveelheid in de kauwspier aan beide zijden van de kaak. Hoeveel er nodig is, hangt af van hoe zwaar uw kauwspier is en hoe sterk de klachten zijn. Een kauwspier is aanzienlijk groter en sterker dan de spiertjes rond de ogen, dus de dosering ligt hier hoger dan bij een gewone rimpelbehandeling.


Wat de behandeling wel en niet doet

Hier zijn we bewust precies, omdat u dit elders vaak anders leest.


Wat de behandeling wel doet. De kracht op uw kaak en gebit neemt af. In het Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde is beschreven dat behandeling met botulinetoxine bij bruxisme samengaat met minder klachten, minder pijn, minder kaakgewrichtsklachten en minder slijtage van het gebit. Een dikker geworden kauwspier wordt bovendien geleidelijk slanker, waardoor de kaakhoek zachter oogt.


Wat de behandeling niet doet. Het knarsen zelf verdwijnt er niet door. De aansturing zit in het zenuwstelsel en die verandert niet van een injectie in de spier. U zult mogelijk nog steeds klemmen of schuiven, alleen met minder kracht. U leest op andere websites dat het knarsen "zelfs helemaal stopt". Dat kunnen wij niet waarmaken en wij beloven het dus ook niet.



Het is ook geen genezing. Het effect is tijdelijk en de oorzaak blijft staan. Slaapt u slecht of staat u langdurig onder spanning, dan blijft dat aandacht vragen naast de behandeling.

De behandeling stap voor stap

  1. We beginnen met een consult. De arts vraagt naar uw klachten, wat de tandarts heeft gezien en wat u al hebt geprobeerd.
  2. U bijt een paar keer stevig op elkaar, zodat de arts kan voelen hoe zwaar en hoe hoog uw kauwspier aanspant.
  3. De arts bepaalt de injectiepunten in de kauwspier, aan beide zijden.
  4. Met een dun naaldje worden de injecties gezet. Verdoving is meestal niet nodig.
  5. De behandeling duurt ongeveer tien tot vijftien minuten.



Daarna kunt u meteen door met uw dag. Eten en drinken mag gewoon.


Resultaat en hoe lang het aanhoudt

De werking van botulinetoxine begint doorgaans 24 tot 48 uur na de behandeling, met het maximale effect na drie tot tien dagen. Bij de kauwspier merken de meeste mensen het eerst als een minder krachtig gevoel bij stevig dichtbijten. Het rustiger worden van de klachten volgt daarna geleidelijk.

Het effect houdt enkele maanden aan. Hoe lang precies verschilt per persoon en hangt samen met de dosering en met hoe zwaar uw kauwspier is. Daarna komt de kracht terug en kan de behandeling herhaald worden. Wordt de kauwspier over meerdere behandelingen slanker, dan is er op termijn vaak minder nodig.

Herstel en nazorg

U kunt na de behandeling direct naar huis of terug naar werk. Voor het beste resultaat geven we een paar eenvoudige adviezen mee:


  • Blijf de eerste vier uur rechtop en ga niet plat liggen.
  • Wrijf of masseer niet over de prikplekjes, zodat het middel op zijn plek blijft.
  • Vermijd die dag intensieve sport, sauna en zonnebank.
  • Neem de eerste dagen geen extreem hard of taai voedsel, zodat u rustig went aan de veranderde bijtkracht.



Een klein blauw plekje of wat roodheid op de prikplekjes trekt meestal binnen een paar dagen vanzelf weg.

Risico's en bijwerkingen

De meeste bijwerkingen zijn mild en tijdelijk: een blauwe plek, lichte roodheid of zwelling op de prikplekjes.


Twee dingen horen specifiek bij dit gebied. Het eerste is een verminderde bijtkracht. Dat is precies de bedoeling, maar het kan de eerste weken opvallen bij hard brood, noten of taai vlees. Het tweede is een vermoeid gevoel in de kaak bij langdurig kauwen, dat afneemt naarmate u eraan went.



En dan het punt dat wij liever zelf noemen. De beroepsgroep is kritisch over herhaald gebruik van botulinetoxine in de kauwspier. In het eerder genoemde visie-artikel in het Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde stellen de auteurs dat het middel bij bruxisme ten onrechte als vanzelfsprekend veilig wordt beschouwd, en dat het een laatste optie hoort te zijn. Dat is de reden dat wij niet zomaar doorbehandelen: we kijken bij elke herhaling opnieuw of het nodig is en of de dosering omlaag kan.

Wordt de behandeling vergoed?

Dit is de meest gestelde vraag rond deze behandeling, en het eerlijke antwoord is: reken er niet op.


Cosmetische behandelingen vallen niet onder de basisverzekering. Sommige aanvullende pakketten vergoeden een deel wanneer er een medische aanleiding is en de behandeling door een BIG-geregistreerde arts wordt uitgevoerd, maar dat verschilt sterk per verzekeraar en per polis. Er zijn ook verzekeraars die er niets aan doen.



Wat u kunt doen: vraag uw tandarts om zijn bevindingen op papier te zetten, en leg die samen met de behandelomschrijving voor aan uw eigen verzekeraar voordat u een afspraak maakt. Dan weet u vooraf waar u aan toe bent. Wij doen daar geen toezeggingen over, want wij zien uw polis niet.

Voor wie is de behandeling geschikt?

De behandeling past bij volwassenen die knarsen of klemmen en bij wie de gebruikelijke route via de tandarts onvoldoende heeft opgeleverd, of bij wie de kauwspier zelf de klacht is door pijn, spanning of een te breed geworden kaakhoek.


De behandeling is niet geschikt tijdens zwangerschap of borstvoeding, en niet bij neurodegeneratieve aandoeningen of spierziekten zoals myasthenia gravis, ALS en het syndroom van Lambert-Eaton. Ook een actieve infectie op de prikplek of overgevoeligheid voor botulinetoxine sluit de behandeling uit.


Zijn uw klachten vooral gebitsschade en bent u nog niet bij de tandarts geweest, dan is dat de eerste stap en niet deze behandeling.

Wat kost de behandeling in Amsterdam?

Een behandeling tegen tandenknarsen en kaakklemmen bij Cosmopolitan Clinic in Amsterdam start vanaf €350. De kauwspier vraagt een hogere dosering dan een gewone rimpelbehandeling, en dat verklaart het verschil in prijs met bijvoorbeeld een behandeling van de frons of het voorhoofd.



Tijdens het consult krijgt u een prijs die past bij uw kauwspier en de ernst van uw klachten. U zit nergens aan vast voordat u weet wat u kunt verwachten.

Veelgestelde vragen

Stopt het tandenknarsen door deze behandeling?

Nee. De aansturing van het knarsen zit in het zenuwstelsel en verandert niet door een injectie in de spier. Wat wel verandert is de kracht waarmee u klemt of knarst, en daardoor nemen de gevolgen af.

Beschermt het mijn gebit tegen slijtage?

Er is beschreven dat de slijtage vermindert doordat er minder kracht op het gebit komt. Het is geen garantie en het vervangt de beoordeling van uw tandarts niet. Een beetbeschermingsplaat blijft daarnaast zinvol.

Kan ik nog normaal kauwen?

Ja. Kauwen en praten gaan gewoon. De eerste weken kan hard of taai voedsel wat meer moeite kosten, omdat de piekkracht lager is.

Hoe snel merk ik iets?

De werking begint doorgaans binnen 24 tot 48 uur en is meestal na drie tot tien dagen volledig ingetreden. Het rustiger worden van de kaakklachten volgt daarna geleidelijk.

Hoe lang blijft het werken?

Enkele maanden. Hoe lang precies hangt af van de dosering en van hoe zwaar uw kauwspier is. Daarna kan de behandeling herhaald worden.

Wordt het vergoed door mijn zorgverzekering?

Meestal niet vanuit de basisverzekering. Sommige aanvullende polissen vergoeden een deel bij een medische aanleiding. Vraag dat na bij uw eigen verzekeraar voordat u een afspraak maakt.

Wordt mijn kaaklijn er smaller van?

Als uw kauwspier door jarenlang knarsen dikker is geworden, wordt die bij herhaalde behandeling geleidelijk slanker en oogt de kaakhoek zachter. Bij een normale kauwspier verandert de vorm nauwelijks.

Persoonlijk advies in Amsterdam

Twijfelt u of deze behandeling bij u past, of bent u nog niet bij uw tandarts geweest? Onze cosmetisch artsen, onder wie Drs. Leanne Wong (Cosmetisch Arts KNMG) en Drs. Melissa Gomez (BIG-geregistreerd, aangesloten bij de NVCG), kijken tijdens een vrijblijvend consult met u mee en zeggen eerlijk wanneer een andere route beter is. Bekijk al onze rimpelontspanners of plan een consult bij Cosmopolitan Clinic in Amsterdam.

Bronvermelding

Claim Bron
Botulinetoxine bij bruxisme hoort een laatste optie te zijn en wordt ten onrechte als vanzelfsprekend veilig beschouwd Lobbezoo e.a., Behandeling van bruxisme met botulinetoxine: bezint eer ge begint, Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde (2024), visie-artikel
Behandeling met botulinetoxine gaat samen met minder klachten, minder pijn, minder kaakgewrichtsklachten en minder gebitsslijtage; het effect houdt enkele maanden aan Brand Kanters e.a., Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde (2023).
De beetbeschermingsplaat wordt genoemd bij gebitsslijtage, botulinetoxine niet Klinische praktijkrichtlijn Gebitsslijtage van blijvende elementen, Kennisinstituut Mondzorg (2025)
Bruxisme is niet opgenomen in de geregistreerde indicaties van botulinetoxine A Farmacotherapeutisch Kompas, botulinetoxine A (geneesmiddelenregister)
Werking begint 24 tot 48 uur na behandeling, maximaal effect na 3 tot 10 dagen NVDV, Leidraad botulinetoxinetherapie voor cosmetische indicaties (beroepsrichtlijn)

Afspraak maken

Wilt u weten of de Radiesse behandeling passend is voor uw huid en wensen? Tijdens een persoonlijk consult ontvangt u een eerlijk en medisch onderbouwd advies.


U bent welkom voor een vrijblijvende afspraak bij Cosmopolitan Clinic.