Hangwangen of hamsterwangen? Zo herkent u het verschil


U ziet uzelf terug op een foto van opzij en de lijn van uw kaak is niet meer wat die was. Er zit een kleine knik vlak voor de kin en de kaakhoek is vager geworden. Zoekt u daarop, dan komen er twee woorden voorbij: hangwangen en hamsterwangen. Op vrijwel elke kliniekwebsite worden ze door elkaar gebruikt, alsof het hetzelfde is.


Dat is het niet. Bij het ene beeld is er te weinig steun, bij het andere juist te veel volume. Dat verschil bepaalt alles, want de behandeling is precies tegenovergesteld. Hieronder leest u hoe u ziet welke van de twee u heeft, wat er onder de huid gebeurt en welke routes er zijn.



De spiegeltest: welke van de twee heeft u?

Drie eenvoudige controles brengen u een heel eind.

  • Kantel uw hoofd achterover en kijk in de spiegel. Verdwijnt de zwelling langs de kaaklijn grotendeels? Dan werkt de zwaartekracht mee en gaat het om verzakking, dus om hangwangen. Blijft het volume gewoon staan, dan zit het dieper en gaat het eerder om wangvolume.
  • Kijk waar het precies zit. Hangwangen zitten laag, vlak voor en achter de kaakhoek, en breken de lijn van de kaak. Hamsterwangen zitten hoger en meer naar voren, op de bolling van de wang zelf.
  • Pak een foto van vijftien of twintig jaar geleden. Zag u er toen ook zo uit? Dan is het vorm en geen veroudering.

Een combinatie komt ook voor, vooral rond de vijftig. Iemand die van nature wat voller in de wang is, ziet dat volume met de jaren zakken. Dan spelen beide dingen tegelijk en is de volgorde van behandelen belangrijker dan de behandeling zelf.


Wat er bij hangwangen precies gebeurt

Een gezicht bestaat uit vier lagen die alle vier veranderen: huid, vet, ophangbanden en bot. Bij verslapping langs de kaaklijn doen ze dat samen.


De huid maakt minder collageen en elastine aan en wordt daardoor ruimer dan wat eronder zit. De vetcompartimenten in het middengezicht nemen af. Op onze eigen pagina over wangbehandelingen met fillers leest u dat dit vanaf ongeveer het dertigste levensjaar begint. Het gevolg is dat het gezicht bovenin leegloopt terwijl het gewicht naar beneden verschuift.



Dan zijn er de ophangbanden, bindweefselstrengen die de huid op vaste punten aan het onderliggende weefsel verankeren. Die verzwakken. Het weefsel zakt dan tussen de vastzittende punten door en puilt daar uit. Dat verklaart waarom hangwangen niet als een gelijkmatige zwelling ontstaan, maar als een bolletje met een duidelijke inkeping ervoor.

En dan is er nog de laag waar bijna niemand over schrijft.


Waarom uw kaakbot meetelt

In 2011 publiceerde een team in Plastic and Reconstructive Surgery een CT-onderzoek onder 120 volwassenen, verdeeld over drie leeftijdsgroepen: 20 tot 40 jaar, 41 tot 64 jaar en 65 jaar en ouder. De onderkaak bleek bij beide geslachten korter en lager te worden naarmate de leeftijd toenam, en de kaakhoek werd duidelijk stomper. Ook in het middengezicht namen de hoeken van het bot af.

Wat dat betekent voor uw spiegelbeeld: de fundering krimpt terwijl de bekleding hetzelfde blijft. Een stompere kaakhoek geeft minder tegendruk aan het weefsel dat erop rust, en een lagere onderkaak maakt de afstand van kin tot hals korter. De huid heeft dan meer ruimte gekregen zonder zelf iets te doen. Dat is precies de reden waarom alleen huid strakker trekken bij veel mensen tegenvalt: het echte verlies zit een laag dieper.

Eén nuance daarbij. U leest online regelmatig dat dit bij vrouwen vanaf hun vijfendertigste begint en bij mannen tien jaar later. Die precieze leeftijden staan niet in dit onderzoek. De onderzoekers werkten met bovengenoemde brede leeftijdsgroepen en deden geen uitspraak over een startleeftijd. Het verloopt per persoon verschillend, en erfelijke aanleg speelt daarin mee.

Wat u zelf kunt doen, en wat niet werkt



Zonbescherming is de enige maatregel waarvan het preventieve effect op huidveroudering breed onderbouwd is. Ultraviolet licht breekt collageen en elastine af, en dat is precies het materiaal dat u hier nodig heeft. Niet roken hoort in hetzelfde rijtje.

Wees voorzichtig met sterk afvallen na het veertigste. Het vet dat als eerste verdwijnt zit vaak in het gezicht, en wat overblijft is de huid die er omheen zat. Veel mensen zien hun kaaklijn na een flink gewichtsverlies juist minder strak worden in plaats van strakker.

Gezichtsoefeningen worden veel gezocht, en ze zijn niet schadelijk. Maar hangwangen zijn geen spierprobleem. Het gaat om huid, vet, ophangbanden en bot, en geen van die vier laat zich trainen. Verwacht van oefeningen dus geen verandering van de kaaklijn zelf.


Voor crèmes geldt iets vergelijkbaars. Een goed verzorgingsproduct kan de kwaliteit en de dikte van de huid verbeteren, wat het beeld rustiger maakt. Verplaatsen doet het niets. Hetzelfde geldt voor massagerollers, koude lepels en slaaphouding: prettig, maar niet blijvend.



De behandelroutes bij verslapping

In een kliniek zijn er grofweg drie manieren om dit aan te pakken, die zich goed laten combineren.

De eerste is steun terugbrengen. Met hyaluronzuurfiller wordt volume geplaatst op de punten waar het weefsel zijn steun kwijt is, meestal langs de kaaklijn en in het middengezicht. De behandeling van de kaaklijn en die van de wangen zijn hierin de twee vaste onderdelen. Volgens de Leidraad Injecteerbare Fillers van de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie blijft hyaluronzuur gemiddeld zes tot twaalf maanden zichtbaar, afhankelijk van de plek en van het gebruikte materiaal.

De tweede route is opbouw stimuleren. Biostimulatoren vullen niet zozeer op, maar zetten de huid aan tot het aanmaken van eigen collageen. Het resultaat komt daardoor langzamer op gang en houdt doorgaans langer aan.


De derde is mechanisch liften. Bij een draadlift worden oplosbare draden ingebracht die het weefsel omhoog plaatsen. Het resultaat blijft gemiddeld twaalf tot achttien maanden zichtbaar. Wilt u die aanpakken in één plan combineren, dan is de liquid facelift daarvoor de gebruikelijke route.


Eén punt verdient hier nadruk, omdat het regelmatig verkeerd op internet staat. U komt zinnen tegen als "de wangen opvullen met fillers of botox". Een rimpelontspanner werkt op spieren, en hangwangen zijn geen spierprobleem. Botulinetoxine heeft in de onderste gezichtshelft wel een rol, bijvoorbeeld bij een verbrede kauwspier of bij afhangende mondhoeken, maar dat zijn andere beelden met andere oorzaken. Voor verzakte weefsels langs de kaaklijn is het niet de aangewezen behandeling.


Wanneer injecteren niet meer genoeg is

Er is een grens, en het is eerlijker om die vooraf te benoemen dan achteraf. Filler herstelt volume en contour. Het verwijdert geen overtollige huid. Zolang het gezicht vooral leeg is, werkt opvullen goed. Is de huid duidelijk over, dus ruim geworden in plaats van leeg, dan verplaatst opvullen het probleem alleen maar. Meer materiaal maakt het gezicht dan zwaarder in plaats van strakker, en dat is het beeld dat mensen bedoelen als ze zeggen dat iemand er behandeld uitziet.


In dat geval is een chirurgische lift de logische stap. Die voeren wij niet uit, en dat zeggen we tijdens het consult ook gewoon. Hetzelfde geldt voor echte hamsterwangen: het buccale vetkussen ligt diep in de wang en laat zich niet met injecties verkleinen. Dat is een operatieve ingreep.

Drie denkfouten die we vaak horen

Meer volume maakt jonger. Niet per definitie. Volume dat te laag in het gezicht wordt geplaatst maakt de onderste helft zwaarder en versterkt juist het beeld waar u vanaf wilde. Bij verslapping langs de kaaklijn ligt de winst meestal hoger in het gezicht.

Als ik afval gaat het vanzelf weg. Bij hamsterwangen soms iets, bij hangwangen zelden. Zoals hierboven beschreven werkt gewichtsverlies bij verslapping vaak averechts.



Het is één behandeling en dan ben ik ervan af. Verslapping is een doorlopend proces, geen momentopname. Een behandeling zet het beeld terug, het zet de tijd niet stil. Realistische verwachtingen horen bij het consult, en de Leidraad Injecteerbare Fillers noemt een irreëel verwachtingspatroon zelfs expliciet als reden om niet te behandelen.

Bronnen

Onderwerp Bronnen
De onderkaak wordt met de leeftijd korter en lager en de kaakhoek wordt stomper. Shaw e.a., Plastic and Reconstructive Surgery 127(1), 2011, CT-onderzoek onder 120 volwassenen in drie leeftijdsgroepen (peer reviewed).
Hyaluronzuurfiller blijft gemiddeld zes tot twaalf maanden zichtbaar, afhankelijk van lokalisatie en materiaal. NVDV, Leidraad Injecteerbare Fillers (geldende beroepsrichtlijn).
Een irreëel verwachtingspatroon is een reden om niet te behandelen. NVDV, Leidraad Injecteerbare Fillers (geldende beroepsrichtlijn).
Afname van vetweefsel in het middengezicht vanaf ongeveer het dertigste levensjaar. Cosmopolitan Clinic, behandelpagina wangen (praktijkgegeven).
Resultaat draadlift gemiddeld twaalf tot achttien maanden. Cosmopolitan Clinic, behandelpagina draadlift (praktijkgegeven).

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen hangwangen en hamsterwangen?

Hangwangen zijn weefsel dat langs de kaaklijn omlaag is gezakt door verlies van steun. Hamsterwangen zijn een vollere wang door dieper gelegen wangvet, meestal aangeboren. Het eerste vraagt om steun en lift, het tweede om volumevermindering.

Op welke leeftijd krijgt u hangwangen?

Daar is geen vast getal voor. De afname van vet in het middengezicht begint bij veel mensen rond het dertigste levensjaar, en veranderingen aan het kaakbot zijn in CT-onderzoek zichtbaar over de leeftijdsgroepen heen. Wanneer het zichtbaar wordt hangt af van erfelijke aanleg, zonblootstelling, roken en gewichtsschommelingen.

Helpen gezichtsoefeningen tegen hangwangen?

Ze verbeteren de spierspanning, maar hangwangen ontstaan in de huid, het vet, de ophangbanden en het bot. Op de kaaklijn zelf is er daarom geen aantoonbaar effect van te verwachten.

Kunt u hangwangen met fillers behandelen?

Bij lichte tot matige verslapping wel, door steun terug te brengen langs de kaaklijn en in het middengezicht. Bij duidelijk overtollige huid is filler niet de juiste oplossing en verwijzen wij door.

Hoe lang blijft het resultaat zichtbaar?

Hyaluronzuur blijft gemiddeld zes tot twaalf maanden zichtbaar volgens de NVDV-leidraad. Een draadlift houdt gemiddeld twaalf tot achttien maanden aan. Biostimulatoren werken langzamer en houden doorgaans langer aan.

Persoonlijk advies

Wilt u weten of het bij u om verzakking of om wangvolume gaat, en welke route daarbij past? Tijdens een consult beoordelen onze artsen de vier lagen apart en bespreken we ook eerlijk wanneer een behandeling bij ons niet de beste keuze is. Neem gerust contact op voor een afspraak.